فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )

155

سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )

ظرفهاى بسيار بزرگى از مرمر سياه به سختى فولاد ديده مىشود كه طرحى بسيار قديمى دارند و عقيدهء عموم ، كه متكى به روايات سنتى است ، اين است كه ساختمان را كفار يا بت‌پرستان بنا كرده‌اند . سنگ مرمر ظرفها از همان جنس است كه بعدا در ساختمان عظيم چهل منار ديديم كما اينكه حجارى آنها نيز به همان سبك است و به همين‌جهت به ظن غالب مىتوان نتيجه گرفت كه آرامگاه كورش بزرگ نيز در همين رشته‌كوه واقع است ، يعنى اين پادشاه بعد از ساختن شهر شيراز كه هنوز هم - اگرچه با تحريفى اندك - نام او را دارد اراده كرده است كه گورش نيز در اين شهر باشد . و بر اين اساس به احتمال بسيار قوى مىتوان ادعا كرد كه شهر شيراز كه شرقىترين و جنوبىترين ايالت ايران است هنگامىكه اسكندر كبير از طريق كرمان به پاسارگاد وارد شد و آن را به تصرف درآورد ، در اين ناحيه بوده است . سرزمين برگزيدهء فارس ، همچنين ايالت لار و جزيرهء بحرين ، امروز در حيطهء اختيار امامقلى خان پسر اللهورديخان است كه شاه عباس آنها را مادام العمر بدانها بخشيده است . رسم و راه پادشاهان ايران چنين است كه حكومت مطلقهء ايالات كشور خود را به شخصيتهائى واگذار مىكنند كه در هر زمان كه شاه اراده كند آمادهء جنگ با دشمنان‌اند . اين واگذارى مادام العمرى است مگر آنكه حاكم مرتكب جنايتى گردد كه در آن صورت حكومت و مالكيت را معا از دست مىدهد . شاه عباس بعد از اللهورديخان حكومت را به فرزندش امامقلى خان واگذار كرده است زيرا علاوه بر خدمات پدر ، پسر نيز مورد علاقهء شاه است . چنان كه خزانهء پدر را كه با افزون شدن ثروت سرشار ابراهيم خان پادشاه لار بدان ، گنجينه‌اى عظيم است در اختيار فرزند قرار داده است . به هرحال اين حكومت با اين التزام به وى واگذار گرديده كه عند اللزوم با ده هزار سرباز پياده و سوار به يارى شاه بشتابد و اين شرطى است كه به همهء حكام به تناسب بزرگى حوزهء فرمانروائى و